Bası yarası (yatak yarası), cildin ve altındaki dokuların uzun süre basınç altında kalması sonucu kan akışının azalmasıyla oluşan yaralardır. Bir kez oluştuğunda iyileşmesi haftalar, hatta aylar sürebilir; ama büyük çoğunluğu doğru bakımla önlenebilir.
Kimler risk altında?
- Yatağa ya da tekerlekli sandalyeye bağımlı hastalar
- İnme, omurilik yaralanması ya da ileri evre nörolojik hastalığı olanlar
- İdrar ya da gaita kaçırma sorunu yaşayanlar
- Yetersiz beslenen, zayıf ya da sıvı alımı düşük hastalar
- Diyabet ve damar hastalığı olanlar
- Duyu kaybı nedeniyle ağrıyı hissetmeyenler
Riski ölçmek için Braden skalası ve Norton ölçeği araçlarımızı kullanabilirsiniz.
En sık oluştuğu bölgeler
Kuyruk sokumu (sakrum), topuklar, kalça kemikleri, dirsekler, kürek kemikleri ve kulak arkası. Bu bölgeler her gün kontrol edilmelidir.
Önlemenin 6 temel yolu
1. Düzenli pozisyon değişimi
Yatakta yatan hastanın pozisyonu genellikle 2 saatte bir değiştirilir. Sırtüstü, sağ yan ve sol yan pozisyonlar dönüşümlü uygulanır. Ayrıntı: yatalak hastaya pozisyon verme
2. Basıncı dağıtan yüzeyler
Havalı yatak ya da basınç dağıtan şilteler riski azaltır. Topukların altına yastık koyarak yataktan hafifçe kaldırmak etkili bir önlemdir.
3. Temiz ve kuru cilt
Nem, cildin direncini azaltır. Alt bezi kirlendiğinde hemen değiştirilmeli, cilt nazikçe temizlenip kurulanmalı ve bariyer krem kullanılmalıdır.
4. Sürtünmeden kaçınma
Hastayı yatakta çekerek değil, kaldırarak hareket ettirin. Kaydırma örtüsü kullanmak sürtünmeyi azaltır.
5. Yeterli beslenme ve sıvı
Protein, vitamin ve sıvı alımı cildin sağlığı için kritiktir. İştahsız hastalarda hekimle besin desteği konuşulmalıdır.
6. Günlük cilt kontrolü
Basmakla solmayan kızarıklık, bası yarasının ilk evresi olabilir. Bu belirtiyi fark ettiğinizde o bölgeye basınç uygulamayın ve hekiminize ya da hemşirenize danışın.
Bası yarası oluşursa
Açık yara, koku, akıntı ya da ateş varsa vakit kaybetmeden sağlık profesyoneline başvurun. Yara bakımı hekim ya da hemşirenin önerisiyle yapılmalıdır. Evreler hakkında bilgi için bası ülseri evreleri yazımıza bakabilirsiniz.
Yatağa bağımlı hastalar için Bursa’da deneyimli bakıcı: Bursa yatalak hasta bakımı.
Bu konuda evinizde profesyonel desteğe ihtiyaç duyarsanız Bursa’da size uygun personeli birlikte belirleyelim:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Tekerlekli Sandalye Seçimi: Ev ve Dış Mekân İçin Rehber
- Ameliyat Sonrası Evde Bakım: İlk Günlerde Bilmeniz Gerekenler
- Evde Oksijen Konsantratörü Kullanımı: Güvenlik ve Bakım
- Diz Protezi Sonrası Evde Bakım ve Egzersiz
- Evde Yara Bakımı: Ne Zaman Kendiniz, Ne Zaman Hemşire?
- Bir Hasta Bakıcının Günü: Saat Saat Örnek Bakım Rutini
- Parkinson Hastasında Beslenme: İlaç, Protein ve Yutma
- Evde Hasta Bakımında Enfeksiyon Kontrolü: 8 Temel Kural