İnme, Parkinson, ALS, ileri evre demans ve bazı kanser türlerinde yutma güçlüğü (disfaji) sık görülür. Yutma güçlüğü olan hastada yanlış teknikle beslenme, yemeğin soluk borusuna kaçmasına (aspirasyon) ve zatürreye yol açabilir.
Yutma güçlüğünün belirtileri
- Yemek sırasında ya da sonrasında öksürme, boğulma
- Sesin “ıslak” ya da hırıltılı hale gelmesi
- Yemeğin ağızda uzun süre kalması
- Ağızdan yemek ya da sıvı kaçması
- Kilo kaybı, tekrarlayan akciğer enfeksiyonu
Bu belirtilerde hekime başvurulmalı, gerekirse yutma değerlendirmesi yapılmalıdır.
Güvenli beslenme kuralları
- Dik oturuş: Hasta yemek sırasında 90 dereceye yakın oturmalı, yemekten sonra en az 30 dakika dik kalmalıdır.
- Küçük lokmalar: Çay kaşığı büyüklüğünde lokmalar verilmeli, bir lokma yutulmadan diğeri verilmemelidir.
- Kıvam: Hekim ya da diyetisyenin önerdiği kıvamda yiyecekler hazırlanmalı; ince sıvılar gerekirse koyulaştırıcıyla kıvamlandırılmalıdır.
- Sakin ortam: Televizyon kapalı, hasta yemeğe odaklanmalı; konuşarak yemekten kaçınılmalıdır.
- Acele etmeyin: Öğün süresi uzun olabilir; hastayı yormamak için daha sık ve küçük öğünler tercih edilebilir.
- Ağız bakımı: Yemekten sonra ağızda kalan yiyecekler temizlenmelidir.
Boğulma anında
Hasta öksürebiliyorsa öksürmesini destekleyin. Konuşamıyor, nefes alamıyor ve öksüremiyorsa havayolu tıkanıklığı ilk yardımı uygulanmalı ve 112 aranmalıdır.
Beslenme takibi
Yutma güçlüğü olan hastalarda yeterli kalori ve sıvı alımı zorlaşır. Kilo ve sıvı takibi için günlük su ihtiyacı hesaplama aracımızdan yararlanabilirsiniz.
Yutma güçlüğü olan hastalarda deneyimli bakıcılar için Bursa felçli hasta bakıcı ve Bursa Parkinson hasta bakıcı sayfalarımıza göz atabilirsiniz.
Bu konuda evinizde profesyonel desteğe ihtiyaç duyarsanız Bursa’da size uygun personeli birlikte belirleyelim:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Kalp Yetmezliği Olan Hastanın Evde Bakımı
- Bel Fıtığı Ameliyatı Sonrası Evde Bakım ve Dikkat Edilecekler
- Kanser Tedavisi Sürecinde Evde Bakım: Ailelere Rehber
- KOAH Hastasının Evde Bakımı: Nefes, Oksijen ve Günlük Yaşam
- Parkinson Hastasının Evde Bakımı: Hareket, İlaç ve Güvenlik
- Palyatif Bakım Nedir? Evde Konfor Odaklı Bakım
- PEG ile Beslenen Hastanın Evde Bakımı
- Yaşlılarda Deliryum (Ani Bilinç Bulanıklığı): Nedenleri ve Ne Yapılmalı?