Amiyotrofik lateral skleroz (ALS), hareketi sağlayan sinir hücrelerini etkileyen ilerleyici bir hastalıktır. Kas güçsüzlüğü genellikle bir el ya da ayakta başlar, zamanla yürüme, konuşma, yutma ve solunumu da etkiler. Hastalığın seyri kişiden kişiye değişse de bakım ihtiyacı neredeyse her zaman zamanla artar; bu yüzden planlamanın erken yapılması önemlidir.
Erken dönem: Bağımsızlığı korumak
İlk dönemde hasta günlük işlerinin çoğunu kendisi yapabilir. Bu aşamada amaç, enerjiyi doğru kullanmak ve düşmeleri önlemektir. Yürüteç, kalın saplı çatal kaşık, düğmesiz giysiler ve banyo tutunma barları günlük hayatı kolaylaştırır.
Orta dönem: Günlük yaşamda yardım
Kol ve bacaklardaki güç kaybı arttıkça giyinme, banyo ve transferde yardım gerekir. Bu dönemde gündüzlü hasta bakıcı ya da günün belirli saatlerinde destek çoğu aileye yeterlidir. Güvenli transfer teknikleri için hastayı yataktan sandalyeye alma yazımıza bakabilirsiniz.
Yutma güçlüğü
ALS’de yutma kasları etkilendiğinde boğulma ve aspirasyon riski artar. Yemekler yumuşak ve kıvamlı hazırlanır, hasta dik oturtularak küçük lokmalarla beslenir. Kilo kaybı başlarsa hekim beslenme tüpü (PEG) seçeneğini konuşabilir. Ayrıntı: hastaya yemek yedirme
Solunum
Solunum kasları zayıfladığında gece uykuda nefes darlığı, sabah baş ağrısı ve yorgunluk görülebilir. Hekim bu dönemde maskeli solunum desteği önerebilir. Cihaz kullanılan evlerde bakıcının cihazın temizliği ve maskenin doğru takılması konusunda bilgilendirilmesi gerekir.
İletişim
Konuşma güçleştiğinde harf tahtası, yazı tableti ya da göz takipli iletişim cihazları kullanılabilir. Hastanın kararlara katılımını sürdürmesi, onurunu korumanın en önemli yoludur.
İleri dönem: 24 saat bakım
Hasta yatağa bağımlı hale geldiğinde pozisyon değişimi, bası yarası önleme ve gece desteği gerekir. Bu dönemde yatılı hasta bakıcı çoğu zaman tek sürdürülebilir çözümdür. Yatağa bağımlı hasta bakımının temel adımları için yatalak hasta bakımı nasıl yapılır yazımızı okuyabilirsiniz.
Aile için destek
ALS bakımı uzun soluklu ve duygusal açıdan ağırdır. Bakım veren aile bireylerinin dinlenme zamanlarını planlaması ve destek alması gerekir: bakım veren tükenmişliği.
Bursa’da ALS ve diğer nörolojik hastalıklarda deneyimli bakıcılar için Bursa engelli hasta bakıcı ve Bursa hasta bakıcı sayfalarımıza göz atabilirsiniz.
Bu konuda evinizde profesyonel desteğe ihtiyaç duyarsanız Bursa’da size uygun personeli birlikte belirleyelim:
Bunlar da ilginizi çekebilir
- Hastanede Yatan Yaşlıya Refakat: 10 İpucu
- Refakatçiler İçin Hastanede Hijyen Kuralları
- Yatağa Bağımlı Hastada Sosyal Yaşamı ve Morali Desteklemek
- Hasta Bakıcının Gece Görevleri: Neler Beklenmeli?
- Hasta Ziyareti: Hastayı Yormadan Destek Olmanın Yolları
- Hasta Bakıcı Ne İş Yapar? Görev Tanımı ve Sınırlar
- Yatalak Hasta Bakımı Nasıl Yapılır? Adım Adım Günlük Rutin
- Yatak Yarası (Bası Yarası) Nasıl Önlenir? Evde Bakım Rehberi